Aanbieding jaarverslag
Geachte leden van DELA en overige belanghebbenden, geachte lezer,
Hierbij biedt de raad van commissarissen (rvc) het jaarverslag aan waarin het verslag van het bestuur, het verslag van de rvc en de jaarrekening zijn opgenomen.
Het verslag van het bestuur en de jaarrekening zijn door het bestuur opgesteld en met de rvc besproken. De jaarrekening is door de externe accountant onderzocht en van een goedkeurende controleverklaring voorzien. De rvc keurt de jaarrekening goed.
2021
In het verslagjaar stond voor de rvc de overname van Yarden centraal. Daarnaast is er veelvuldig gesproken over de coronapandemie in relatie tot de bedrijfsvoering, de voortgang en keuzes in de IT-veranderkalender, het beleggingsbeleid en de interne beheersing.
Onze taken en verantwoordelijkheden
De taken en verantwoordelijkheden van de rvc bestaan uit het houden van toezicht op het bestuur en de algemene gang van zaken in de coöperatie en de met haar verbonden ondernemingen. Ook adviseert de rvc het bestuur en weegt daarbij alle in aanmerking komende belangen af, waaronder die van de leden en medewerkers. Naast de toezichthoudende en adviserende rol, treedt de rvc op als werkgever van de leden van het bestuur. Alle leden van de rvc fungeren tevens samen als rvc van DELA Holding N.V. en DELA Natura- en levensverzekeringen N.V. Als gevolg van de overname van Yarden vormen vier leden van de rvc met ingang van augustus 2021, samen met J.H. (Janhein) Pieterse die is benoemd namens de OR van Yarden, ook de rvc van Yarden Holding B.V.
Toezichthoudende en adviserende rol
In 2021 liet de rvc zich regelmatig informeren over de realisatie van de koers en doelstellingen van de coöperatie, de strategie en de risico’s verbonden aan de ondernemingsactiviteiten, de impact van corona waaronder de gevolgen voor uitvaartverzorging en medewerkers, de medewerkerstevredenheid, de commerciële activiteiten en resultaten, de omzet- en kostenontwikkeling, de beleggingen, de IT-projecten- en veranderkalender, het risicobeleid, de opzet en werking van de interne risicobeheersing en controlesystemen, het (financiële en niet-financiële) verslaggevingsproces en de naleving van de wet- en regelgeving. De raad heeft beoordeeld of en vastgesteld dat op strategisch niveau de kapitaalallocatie, het beleggingsbeleid en de liquiditeitspositie in overeenstemming zijn met de risicobereidheid. De raad heeft in 2020 geconstateerd dat de risicobereidheid ten aanzien van winstdeling is overschreden en heeft in het verslagjaar de ontwikkeling op dit punt met het bestuur besproken. Het bestuur heeft het Risk Appetite Statement terzake herzien. De raad heeft veelvuldig gesproken over de overname van Yarden. Een belangrijk aandachtspunt hierbij was de afweging van de solidariteit, die kernwaarde is voor DELA sinds oprichting, tegen de financiële positie van de leden en de coöperatie. De raad heeft ingestemd met het voorstel van het bestuur tot overname van Yarden.
De raad van commissarissen als werkgever
De rvc evalueert minimaal jaarlijks het functioneren van de leden van het bestuur, zo ook in 2021. Dit onderwerp komt regelmatig in de remuneratie- en benoemingscommissie en tevens in de raad aan de orde.
Ook houdt de raad toezicht op het beleid van het bestuur met betrekking tot de selectiecriteria en de benoemingsprocedure voor leden van het senior management.
De variabele beloning voor het bestuur wordt vastgesteld aan de hand van financiële en niet-financiële resultaatgerichte afspraken, die zijn afgeleid van de langetermijnstrategie, de risicobereidheid, de meerjarendoelstellingen en het jaarplan van DELA. Op basis van de door het bestuur in 2021 geleverde performance heeft de remuneratie- en benoemingscommissie voorgesteld aan de rvc om variabele beloning toe te kennen. Buiten het bestuur wordt voor alle functies binnen DELA Nederland de variabele beloning per 2022 afgeschaft. Hiervoor wordt een compensatie geboden.
Voor DELA Nederland zijn de arbeidsvoorwaarden gemoderniseerd. Voor nieuwe medewerkers van DELA Nederland is een nieuwe pensioenregeling aangenomen. De rvc heeft de voorstellen en het proces nauwgezet gevolgd en is tevreden met het bereikte resultaat.
Samenstelling en functioneren
Mutaties in de raad van commissarissen
Secretaris drs. J.P. (Jan Pieter) de Pender is in september 2021 als commissaris afgetreden. Hij was benoemd in 2009 en eindigde derhalve zijn functie met het bereiken van de maximale zittingsduur. Aansluitend aan de vergadering vond een bijeenkomst plaats waarin aanwezigen afscheid van hem konden nemen, evenals van prof. mr. C.J.H. (Corjo) Jansen, die reeds in juni 2020 is afgetreden en waarvan het afscheid destijds niet kon plaatsvinden wegens de coronapandemie.
In de algemene vergadering van 4 september is G.C.A.M. (Frits) van Bree RA als commissaris benoemd. Per benoemingsdatum is hij toegetreden tot de raad en vervult hij de functie van secretaris. De heer Van Bree was sinds 2016 lid van de algemene vergadering en sinds 2017 lid van de vertrouwenscommissie. Hij is benoemd vanuit de leden van DELA. Zijn benoeming is goedgekeurd door De Nederlandsche Bank (DNB).
Na afloop van het verslagjaar, in de eerste algemene vergadering van 2022, is op 5 februari drs. G.M. (Georgette) Fijneman als commissaris benoemd. Ook zij is per direct toegetreden, ook haar benoeming is goedgekeurd door DNB. De aanstelling vervult de vacature die ontstond op 6 juni 2020 met het aftreden van Corjo Jansen.
In diezelfde vergadering op 5 februari 2022 is drs. W.A.P.J. (Willemien) Caderius van Veen RA voor de duur van twee jaar herbenoemd als commissaris. Zij begint hiermee aan haar derde termijn.
Met de benoemingen bestaat de rvc uit twee vrouwen en vier mannen en voldoet de raad aan de diversiteitsnorm van minimaal 30 procent voor zowel vrouwen als mannen.
Functioneren en evaluatie van de raad van commissarissen
De rvc onderschrijft het principe dat de raad een zodanige samenstelling heeft dat zijn leden in staat zijn zich kritisch op te stellen en onafhankelijk te handelen ten opzichte van elkaar, het bestuur en eventuele specifieke belangen. Binnen de rvc van DELA wordt gestreefd naar een evenwichtige en diverse samenstelling van de raad.
Minstens één keer per jaar bespreekt de rvc zijn eigen functioneren. Eens per drie jaar doet de raad dat onder onafhankelijke, externe begeleiding. Het referentiekader van de evaluatie wordt gevormd door de Gedragscode Verzekeraars, alsmede vigerende inzichten inzake deugdelijk bestuur. De rvc is van mening dat hij adequaat functioneert. Met de samenstelling zoals deze momenteel is, meent de rvc een goede invulling van kennis, ervaring en competenties te waarborgen. Het algemene beeld is dat de raad complementair en in basis ook pluriform is samengesteld. De raad maakt gebruik van een profielschets voor de samenstelling van de rvc. Periodiek wordt geëvalueerd of deze profielschets nog overeenkomt met de huidige en toekomstige taken en verantwoordelijkheden van de raad.
Vergaderingen van de raad van commissarissen
Vergaderingen van de raad van commissarissen
Tijdens het verslagjaar heeft de rvc op continue basis toezicht gehouden op en advies uitgebracht aan het bestuur.
In 2021 belegde de raad twaalf vergaderingen met het bestuur. Diverse vergaderingen waren gewijd aan de overname van Yarden. De rvc heeft de ontwikkelingen in dit proces nauw gevolgd en de overname intensief besproken. In het verslagjaar bedroeg het aanwezigheidspercentage voor George de Méris 92 procent en voor Jan Pieter de Pender 89 procent; Zij waren allebei één vergadering afwezig. Voor de overige commissarissen bedroeg het aanwezigheidspercentage 100 procent.
Zoals gebruikelijk vonden er twee reguliere algemene vergaderingen plaats. Daarnaast werd een algemene vergadering gehouden in verband met de overname van Yarden. Omdat de vergadering in juni verkort werd gehouden wegens de coronapandemie is er bovendien een additionele vergadering in september gehouden om resterende onderwerpen te bespreken en schriftelijk te stemmen. In het hoofdstuk 'Verslag van het bestuur' is in de paragraaf 'Voor onze leden' een beschrijving opgenomen van de onderwerpen die in de algemene vergaderingen zijn behandeld.
Gedurende het jaar is regelmatig contact geweest tussen de voorzitter van de raad van commissarissen en de voorzitter van het bestuur. De raad vergaderde drie keer met de vertrouwenscommissie. Diverse commissarissen hebben ieder individueel één of meer vergaderingen van de Ondernemingsraad van DELA Nederland bijgewoond.
De rvc hield toezicht op het algemene beleid van DELA en de aan haar gelieerde ondernemingen in Nederland, België en Duitsland. De ontwikkelingen op het gebied van risicobeheersing, IT en de activiteiten en resultaten van vermogensbeheer waren terugkerende onderwerpen. In december stonden zoals elk jaar de Own Risk and Solvency Assessment (ORSA) en het kapitaalbeleid op de agenda. De reglementen van de rvc en de commissies werden geëvalueerd en vastgesteld. Alleen het reglement van de remuneratie- en benoemingscommissie werd beperkt aangepast.
Auditcommissie
De auditcommissie bereidt het toezicht van de rvc voor op de werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen, het naleven van aanbevelingen en de opvolging van opmerkingen van de interne auditfunctie en de externe accountant, de financiering van de vennootschappen en de financiële verslaglegging en de IT.
In 2021 besprak de auditcommissie onder andere:
- Het intern auditplan 2020 (evaluatie / voortgangsanalyse), het extern auditplan 2021 (vaststelling) en het intern auditplan 2022.
- De auditing van soft controls, cultuur en gedrag, en de wijze waarop de afdeling Internal Audit hiermee omgaat.
- De maand- en kwartaalrapportages.
- Het governancecharter, dat in 2022 zal worden aangepast op de overname van Yarden. Ook het 'three lines of defense'-model met betrekking tot risicomanagement zal hierin worden opgenomen.
- Het verslag van het jaarlijkse overleg tussen DNB, Deloitte en de interne accountantsdienst.
- Het jaarverslag en de jaarrekeningen 2020.
- Het verslag van de accountant 2020, in bijzijn van de accountant van DELA Groep en de accountant van DELA België.
- De herbenoeming van de accountant van DELA België (Deloitte).
- De ontwikkeling van de post technische voorzieningen, met name de effecten van de premiemaatregel hierop.
- De evaluatie van de in- en externe processen in het jaarrekeningtraject.
- Het bedrijfsplan van DELA Groep 2022. Gezien de overname van Yarden zal er in het voorjaar van 2022 een verfijning van het bedrijfsplan worden opgesteld, met concrete KPI's op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), mede omdat er vanuit nieuwe regelgeving verplicht over gerapporteerd moet gaan worden.
- De toegangsbeveiliging en de uitvoering van IT-kwetsbaarhedenscans en verhoging van het budget hiervoor.
- De voortgang van IT en de wijze van samenwerking en afstemming tussen IT en business.
- De verificatie van de identiteit van klanten, de gebruikte processen en de gesprekken met DNB hierover.
- De gevolgen van de coronarestricties op uitvoering van dienstverlening, opbrengsten en kosten.
- De commerciële ontwikkelingen in relatie tot de 'vrije markt'-uitvaarten.
- De verkoop van crematoria als gevolg van het besluit van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
- De gesprekken die het bestuur en enkele medewerkers voerden met De Nederlandsche Bank (DNB).
- Het betalingsproces bij DELA Duitsland en interne procedures, waaronder de autorisaties.
- De verkoop van het crematorium Hasselt (zie het bestuursverslag, hoofdstuk 'Onze verbinding', paragraaf 'Lokale aanwezigheid').
- De mogelijke acquisities van uitvaartbedrijven in België en de te volgen strategie hieromtrent.
De samenstelling van de auditcommissie is als volgt:
- Willemien Caderius van Veen, voorzitter.
- Hans Leenaars.
- Frits van Bree.
Tot aan de benoeming van Frits van Bree op 4 september was George de Méris lid van de auditcommissie. De auditcommissie heeft vier keer vergaderd. Het aanwezigheidspercentage bedroeg voor iedere commissaris 100 procent.
Risicocommissie
De risicocommissie bereidt het toezicht van de rvc voor op de werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen, waaronder het toezicht op de naleving van de relevante wet- en regelgeving en van toepasselijke gedragscodes, de opzet en effectiviteit van het interne risicomanagementsysteem en het beheer van de financiële en niet-financiële risico’s van de coöperatie.
In 2021 besprak de risicocommissie onder andere:
- De status van de interne beheersing. Aan de orde kwamen hierbij alle landenorganisaties van DELA: Nederland, België en Duitsland. Besproken zijn de processen, de systemen die voor beheersing gebruikt worden en in algemene zin het volwassenheidsmodel van interne beheersing en de voortgang in de ontwikkeling op basis van de stadia in het model. Er is nog veel te doen, maar de commissie vindt dat de sturing en verbetering er goed en gedegen uitziet.
- De kwartaalrapportages risicomanagement.
- De risk-appetite statements. Het risicomanagementbeleid schrijft voor dat de verklaringen, waarin DELA vaststelt welk risico zij bereid is te nemen, jaarlijks worden geëvalueerd. Ook deze evaluatie vond plaats. Twee risicobereidheden kregen hierbij de meeste aandacht: die van de winstdeling en de premieverhoging. In 2020 is al geconstateerd dat het risk-appetite statement met betrekking tot de winstdeling is overschreden. Het bestuur presenteert in dit verslag in het hoofdstuk 'Risicomanagement' de actuele stand van zaken. In 2022 zal de risicocommissie de verdere voortgang nauwlettend volgen.
- Het beleggingsbeleid, waaronder het proces om beleggingsvoorstellen te initiëren en tot goedkeuring te komen, de MVO-eisen en restricties, de beleggingsperformance en de stand van zaken rond de afbouw van de vastgoedportefeuille.
- De beoordeling van de premiemaatregel door DNB en het hierover door bestuur en medewerkers gevoerde overleg.
- De ontwikkelingen met betrekking tot rente, inflatie, beleggingsperformance en de impact op DELA.
- De uitvoerige bespreking van de dynamische ORSA en de wijzigingen in de statische ORSA.
- Klimaatrisico's en de wijze waarop deze in de ORSA worden meegenomen. Specifiek is gekeken naar de ligging van vastgoed met betrekking tot een stijging van de zeewaterspiegel.
- De SFCR 2020.
- De kwartaalrapportages inzake tax management.
- De uitsluitingenlijst beleggingen.
- De belegging/participatie in zonneauto Lightyear, de asset class waartoe deze belegging behoort en het proces voorafgaand aan het in belegging nemen van een dergelijke type investering.
- Het rating rapport van Assekurata (DELA Duitsland) en het doorlopen proces.
- De voorzieningen voor Yarden-polishouders en de gevolgen en effecten hiervan, zowel voor de coöperatie, de leden en de Yarden-polishouders, in de situatie van diverse scenario's met ontwikkelingen van onder andere inflatie, stijging van uitvaartkosten, winst, rente en opbrengst van de (als gevolg van de overname verplicht af te stoten) crematoria en uitvaartcentra.
- Het integratieplan van Yarden.
- De kwaliteit van risicomanagement bij Yarden en bemensing van functies op dit terrein.
- De juridische procedures met franchisenemers van Yarden.
- Fiscaal management, mede in relatie tot de overname van Yarden.
- De beheersing van de kosten van het uitvaartbedrijf. De risicocommissie heeft het bestuur gevraagd een scherpere visie te formuleren over deze meerjarendoelstelling, mede in relatie tot de premieontwikkeling en solvabiliteit, en een duidelijke afbakening van kosten tussen de coöperatie en het uitvaartbedrijf te borgen.
- De beleggingen en activa in relatie tot ESG (Environmental, Social, and Governance)-ontwikkelingen.
- Het discontinueren van het IT-project Olifant. Dit betekent dat er nu alle aandacht is voor IT-project Dolfijn (zie voor een inhoudelijke toelichting op deze projecten het bestuursverslag, onder 'Onze organisatie').
- De verwerking van persoonsgegevens en een datalek, als gevolg van een menselijke fout. Deze is gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens.
- De evaluatie van de actuariële functie, in het bijzijn van adviseur Willis Towers Watson.
- De 'anti money laundering'-regelgeving in België en het proces dat in dit kader wordt gevolgd.
- De aanpassing van het reglement van de risicocommissie.
De samenstelling van de risicocommissie is als volgt:
- Hans Leenaars, voorzitter.
- Willemien Caderius van Veen.
- Georges de Méris (vanaf 4 september 2021).
Tot diens afscheid als commissaris op 5 juni was Jan Pieter de Pender lid van de risicocommissie. In het verslagjaar vergaderde de risicocommissie vier keer. Voor iedere commissaris bedroeg het aanwezigheidspercentage 100 procent.
Remuneratie- en benoemingscommissie
De remuneratie- en benoemingscommissie bereidt beslissingen van de rvc voor met betrekking tot de werkgeversrol, zoals de beoordeling en beloning van de rvc en het bestuur. De commissie volgt de ontwikkelingen van sleutelposities en vormt een opvatting over de organisatiecultuur.
In 2021 besprak de commissie onder andere:
- De vooruitblik met betrekking tot de samenstelling van het bestuur.
- De verschuiving van aandacht binnen het bestuur van DELA Nederland naar DELA Groep. Jon van Dijk zal zijn werkzaamheden als CFRO op groepsniveau intensiveren en is niet langer actief in de directie van DELA Nederland, waar hij tevens CFO was.
- De vlootschouw en aanpassing van de groep directie- en sleutelfuncties, inclusief de mogelijke ontwikkelpaden vanuit perspectief van betrokkenen.
- Het doorgroeipotentieel vanuit de organisatie naar directie- en sleutelfuncties en mogelijk naar bestuur, inclusief suggesties ter verbetering van het doorgroeipotentieel.
- De afschaffing van de management- en leiderschapsmethode 'resultaatgericht werken' en de implementatie van een nieuwe werkwijze met betrekking tot leer- en presteermanagement.
- Het programma rond cultuurverrijking.
- De beloning van het bestuur en de groep directie- en sleutelfuncties (waaronder diverse analyses, zowel vooruit- als terugblikkend) en het afschaffen van de variabele beloning bij alle functies binnen DELA Nederland en bieden van compensatie hiervoor. Ook is beoordeeld in hoeverre aanpassing gewenst en noodzakelijk is als gevolg van beïnvloeding van beloningsdoelen door de overname van Yarden.
- De ervaringen als gevolg van het testen van een nieuw beoordelingssysteem binnen DELA België, waarbij medewerkers en afdelingen elkaar beoordelen. Ook binnen DELA Nederland in de afdelingen IT en Marketing vinden dergelijke testen plaats.
- De modernisering van het pakket arbeidsvoorwaarden binnen DELA Nederland. De rvc is verheugd dat DELA ook met de arbeidsvoorwaarden aansluit op haar moderne opvattingen over werkgeverschap en hierin voorop wil lopen in de arbeidsmarkt.
- De nieuwe pensioenregeling voor nieuwe medewerkers van DELA Nederland, die is gebaseerd op een beschikbare premieregeling, inclusief de werkgeversbijdrage, het partnerpensioen en het verdere transitieplan. Het betreft een noodzakelijke versobering van het pensioen, maar is tegelijkertijd maatschappelijk gezien een nette regeling.
- De reorganisatie als gevolg van de integratie van Yarden, de stand van zaken voor medewerkers, vacatures en inzet van instrumenten voor retentie.
- Het proces van het benoemen van commissarissen, afkomstig uit de algemene vergadering.
- Het proces tot en de benoeming van twee nieuwe commissarissen en het afscheid van één commissaris (zie hiervoor verder onder 'samenstelling rvc').
- De uit te voeren benchmark voor de beloning van de rvc-leden, die driejaarlijks plaatsvindt. De resultaten zijn in april 2022 besproken.
- De permanente educatie van rvc-leden, waaronder de behoefte aan meer interne opleidingen.
- De nevenfuncties van rvc- en bestuursleden, waaronder het stimuleren van het invullen van nevenfuncties buiten DELA, in algemene zin.
- De suggesties voor permanente educatie van leden van de algemene vergadering.
De samenstelling van de remuneratie- en benoemingscommissie is als volgt:
- John van der Steen, voorzitter.
- Georges de Méris.
- Georgette Fijneman (per 5 februari 2022).
In 2021 vonden vier vergaderingen van de remuneratie- en benoemingscommissie plaats. Voor iedere commissaris bedroeg het aanwezigheidspercentage 100 procent.
Permanente educatie
De leden van de raad hebben in 2021 twee interne sessies in het kader van permanente educatie (PE) gevolgd. Het programma heeft tot doel de deskundigheid op peil te houden en daar waar nodig te vergroten. Op 4 juni vond een sessie plaats over datagedreven marketing. In deze sessie heeft de afdeling marketing en een externe spreker de rvc meegenomen in de wereld van big data, sociale media en persoonlijke en klantgerichte marketing. Op 5 november heeft de rvc een zogenaamde Game of Threats gedaan, een strategisch digitaal spel om het bewustzijn over cybersecurity bij leden van directies en raden van bestuur te verhogen. Tijdens dit spel spelen twee teams tegen elkaar in een gesimuleerde cyberaanval, waarbij het ene team zichzelf moet verdedigen tegen de aanval die vanuit het andere team komt. Beide sessies werden als zeer waardevol ervaren en hebben goede inzichten opgeleverd.
Voorstel aan de algemene vergadering
Conform het bepaalde in de statuten van DELA Coöperatie U.A. heeft de raad van commissarissen de jaarstukken behandeld en de jaarrekening van DELA Coöperatie U.A. en de daaraan toegevoegde gegevens goedgekeurd. De raad van commissarissen besprak deze stukken met het bestuur, de interne accountant en de externe accountant Deloitte en nam kennis van de goedkeurende controleverklaring van Deloitte bij de jaarrekening 2021 van DELA Coöperatie U.A. De raad stelt de algemene vergadering voor de jaarrekening 2021 van DELA Coöperatie U.A. vast te stellen en de leden van het bestuur decharge te verlenen voor het gevoerde beleid gedurende het verslagjaar. Voorts verzoekt de raad de algemene vergadering de rvc decharge te verlenen voor het gehouden toezicht.
Tot slot
Tot slot
De rvc dankt Jan Pieter de Pender. Hij heeft als commissaris gedurende twaalf jaar bijgedragen aan de ontwikkeling van de coöperatie, onder andere als secretaris van de raad.
Voorts dankt de rvc alle leden en overige klanten voor het gestelde vertrouwen. Een bijzonder woord van dank gaat uit naar alle DELA-medewerkers voor hun grote inzet en betrokkenheid tijdens de coronapandemie.
Eindhoven, 30 april 2022
DELA Groep
De raad van commissarissen
J.W.T. (John) van der Steen, voorzitter
Prof. dr. J.J.A. (Hans) Leenaars RA, vicevoorzitter
G.C.A.M. (Frits) van Bree RA, secretaris
Drs. W. A.P.J. (Willemien) Caderius van Veen RA
Drs. G.M. (Georgette) Fijneman
Mr. drs. G.H.C. (Georges) de Méris RA FCA